ðVấn đề thiên cổ

àtrong Cực Ước: chẳng hạn

- St 2:17-18; 3:1-5.9tt; 4:6tt: tiếng Chúa, tiếng Xatan;

- Ds 22:20—24:24: tác động của Chúa trên Bilơam;

- 1Sm 16:14: “Thần khí Đức Chúa rời khỏi vua Sa-un và một thần khí xấu... đến ám vua;”

- 1Sm 19:9-10: “... thần khí xấu... xuống trên vua Sa-un...”

- linh ứng nơi các ngôn sứ, v.v...

    

àtrong Tân Ước:

- Mt 4:1-11; Mc 1:12-13; Lc 4:1-13: cám dỗ trong sa mạc;

- Mt 7:15-16: coi chừng các tiên tri giả... sói đội lốt chiên;

- Lc 12:54-56: nhận định dấu chỉ thời đại;

- 1Cr 12:10: “...kẻ thì được ơn phân định thần khí”;

- 1Cr 14:29: vai trò “phân định”;

- 2Cr 11:13-15: “Xatan cũng đội lốt thiên thần sáng láng!”

- Cl 1:9: “Thần Khí” ban cho “hiểu biết và khôn ngoan”;

- 1Tx 5:19-21: “Đừng dập tắt Thần Khí... Hãy cân nhắc mọi sự”;

- 1Ga 4:1-3: “Đừng cứ thần khí nào cũng tin, nhưng hãy cân nhắc các thần khí xem có phải bởi Thiên Chúa hay không.”

 

à trong Giáo sử: thuật phân định nơi các thánh “tu rừng.”

 

ðThần           

à từ ngữ: spiritus , spirit , esprit , v.v...

- từ nguyên chỉ về: hơi thổi, hơi thở, làn gió, hơi bốc [rượu mạnh], khí thế, sức dồn ép, sức thúc đẩy,...

- chuyển từ : thần khí, thần linh...

àở đây: Thiên Chúa, thiên thần – Xatan và bộ hạ (thần dữ)

- khuynh hướng, chiều hướng, ảnh hưởng (từ người hay vật)... dồn thúc về một phía, một quyết định, một chọn lựa, một hành động, một người một vật nào đó... qua yếu tố thúc đẩy:

- từ trong: ý thức hay vô thức;

- từ ngoài: môi trường, hoàn cảnh,...

- tự nhiên hay siêu nhiên (ơn thánh);

àphân loại:

- lành, tốt, đúng: Thiên Chúa, thiên thần, người/điều lành;

- dữ, xấu, sai: Xatan, quỷ dữ, người/điều xấu;

àđịnh tính:

- thần khí của hay từ Thiên Chúa:

. luôn luôn : đúng đắn, lành thánh, chống lại sai lạc, xấu xa... “tốt từ đầu đến cuối”; an ủi thực sự;

. cách đối xử, hành động: ngược với thần dữ;

- thần khí của hay từ Xatan:

. luôn luôn : xấu xa, sai lạc, lôi kéo về sai lạc... “có thể bắt đầu từ tốt để cuối cùng dẫn đến xấu”; an ủi giả tạo;

. gián tiếp ảnh hưởng đến lý trí và ý chí con người, tức là qua ảnh hưởng... người khác, học thuyết, sách báo, v.v.

- thần khí loài người: tùy bản thể (sa ngã) của con người

. có thể tốt hay xấu;

    

à ý nghĩa việc phân định thần loại:

- nhờ:. ơn Chúa

. kinh nghiệm, khôn ngoan[35]

- để:

. hoặc: tìm hiểu, phân định tâm tư và các khuynh hướng ảnh hưởng trên ý chí;

. hoặc: xét xem từ đâu đến ... từ lành, dữ...

ð Thực trạng giằng co giữa hai phía trong thế giới

- lành: tổ chức, công tác bác ái, thiện chí, nhân đạo, hy sinh, vô vị lợi...

- dữ: lý thuyết, ý thức hệ sai trái, bất công, bạo lực, đàn áp, ích kỷ, lương gạt, trục lợi,[36]...

ð Chiến thuật trận đánh: cách chung, dùng

 - an ủi:[37] đối với môi trường giống mình (tốt-xấu)

. thật hay giả tạo

. không nguyên do       Øchỉ một mình Thiên Chúa[38]

. có nguyên do              Øcả hai loại thần với mục đích tốt, xấu khác nhau[39]...

- sầu khổ: đối với môi trường khác mình (tốt-xấu)[40]       

- Xin xem biểu đồ I và II sau đây:

 

BIỂU ĐỒ I
Thần Lành	Thần Dữ
A [41]: làm phấn khởi, hân hoan, sáng suốt; ban an ủi, đặc biệt là không nguyên do,[42] một cách trong sáng, đơn sơ; truyền khôn ngoan, an bình, sức mạnh, can đảm và kiên trì để tiến tới...	A: làm mất bình an bằng cách đưa ra nhiều lý lẽ ngụy biện dong dài; [43] đội lốt thần ánh sáng để dấu đuôi[44] nhằm phỉnh gạt; bắt đầu bằng cái tốt hay xem ra tốt rồi đưa dần đến kết cục xấu.
Tuần II ñ	Tuần II ñ
Tuần I   ò	Tuần I  ò
B: truyền can đảm, nghị lực, an ủi, ban bình an, để vượt thắng trở ngại mà tiếp tục... “Ngày nào có cái khổ của ngày ấy.”[45]	B: gây áy náy, âu lo, sợ sệt;[46] cho thấy khó khăn chồng chất trên bước đường tiến đức dài bất tận... khiến chán nản... bỏ cuộc
C: soi sáng cho thấy sự thật, nguy hiểm, gây lo âu, áy náy, sợ sệt trong tâm hồn, cắn rứt lương tâm để giúp thoát ra khỏi tình trạng tội lỗi, hoặc nết xấu...	C: trấn an (Chúa lòng lành vô cùng, đứa con hoang đàng, trộm lành, ăn năn tội cách trọn...); cho thấy lạc thú... để giữ lại trong tình trạng trụy lạc...

 

BIỂU ĐỒ II

                             

            [47]      

Quảng diễn: những người ở trong các mức độ này thường không tiến hay lùi, lên hay xuống ào ạt như sung rụng, nhưng là theo đường vòng vo “ba chìm bảy nổi.” Dù lên xuống vòng cong, thì cũng lo sao cho đường vòng vo ấy rốt cuộc đi lên [a], đừng để đi xuống [b]. Chiến thuật các loại thần dùng đối với các người này cũng là an ủi và sầu khổ (x. Lt 316-334, 330-331, 336), được áp dụng tương tự phần nào như trong biểu đồ I , nhưng một cách tinh vi hơn, bởi ở đây là đối với những người đang trên đường tiến đức: khi thấy đương sự đang đi xuống (xem các mũi tên nhỏ) thì thần dữ lý luận biện hộ, trấn an... để đi xuống tiếp; còn thần lành thì đánh động lương tâm, làm cho bất an, đặt vấn đề để thức tỉnh, thúc dục đi lên... khi thấy đương sự đang đi lên (xem các mũi tên nhỏ) thì các thần tác động ngược lại. Vậy, khi thấy xao động, bất an... thì lo xét mình, làm phút hồi tâm (x. Lt 333-334 và 322) để xem mình đang lên hay xuống , hầu nhận ra thần loại mà phản ứng cho đúng, cũng như để sửa chữa. Lối biểu trình này phù hợp hơn với Tuần I [Lt 313], liên quan hơn với Tuần II [Lt 328]

ðQuy tắc thực tiễn

àkhông quyết định hoặc thay đổi quyết định lúc xao xuyến, bối rối, mất bình an; và giữ nguyên những gì đã quyết định;[48]

àgặp lo âu, sầu khổ:

- thay đổi chính mình, như cầu nguyện nhiều hơn, xét mình, hãm mình, sống tin tưởng, lợi dụng khó khăn gặp phải;[49]

- cố chịu đựng, nghĩ là an ủi sẽ đến, Chúa cho đủ sức;[50]

- xét mình về lý do sầu khổ:[51]

. chểng mảng? biếng nhác?

. thử sức?

. tập khiêm nhường? cậy vào ơn Chúa...

àđược an ủi:[52]

- nghĩ đến lúc sầu khổ;

- lấy sức để đương đầu với sầu khổ;

- khiêm nhường;

àmột vài ‘phương sách’ của thần dữ:[53]

- như phụ nữ: phản ứng mạnh thì chạy... thấy hơi nhượng bộ thì ‘làm tới’; thần dữ cũng thế...

- như tên “si tình lẳng lơ”: quyến rũ... nhưng giữ kín, sợ có người khác biết và cố vấn thì hỏng việc... thần dữ xúi khép kín, đừng cởi mở tâm hồn, trong việc thiêng liêng ...

- như một ông tướng: đánh vào điểm yếu nhất...

ðNhận định:

Thánh Inhã chỉ đưa ra quy tắc phân định cho Tuần I [các người ở trong các mức A - B ], và cho Tuần II [các người ở trong mức C ] mà không nói chi đến các người tiến cao hơn nữa... Xem ra thánh nhân cho là các người ở mức cao hơn (như trong bậc thần nghiệm chẳng hạn, thì cách cảm nhận theo “trực giác thiêng liêng” để nhận ra ngay tác động của các loại thần.

ðYếu tố giúp đạt tới việc phân định sáng suốt:

- cầu nguyện - học hỏi Kinh Thánh, giáo lý - tập nhân đức

- kinh nghiệm - linh hướng - khôn ngoan - tránh gây trở ngại cho lý trí và tâm lòng...