 |
NHÖÕNG BAØI LINH THAO
|
JHSNHÖÕNG CHUÙ DAÃN1 Ñeå naém baét ñöôïc söï hieåu bieát naøo ñoù veà nhöõng baøi taäp thieâng lieâng döôùi ñaây vaø ñeå ngöôøi phaûi cho cuõng nhö ngöôøi phaûi nhaän chuùng töï giuùp mình Chuù daãn thöù nhaát laø qua töø ngöõ naøy: nhöõng baøi taäp thieâng lieâng, ngöôøi ta hieåu laø taát caû caùch xeùt mình,suy nieäm, chieâm nieäm, khaåu nguyeän vaø taâm nguyeän, vaø nhöõng vieäc thieâng lieâng khaùc nhö seõ noùi sau. Bôûi vì cuõng nhö ñi daïo, ñi boä vaø chaïy laø nhöõng baøi taäp thaân theå thì, cuõng theá, taát caû caùch söûa soaïn vaø chuaån bò linh hoàn ñeå côûi boû moïi öa thích leäch laïc vaø, sau khi ñaõ côûi boû chuùng, thì ñi tìm vaø tìm thaáy yù muoán cuûa Thieân Chuùa trong vieäc xeáp ñaët cuoäc ñôøi mình nhaèm söï roãi linh hoàn, [ñeàu] goïi laø nhöõng baøi taäp thieâng lieâng. 2 Chuù daãn thöù hai laø ngöôøi cho ngöôøi khaùc caùch thöùc vaø caùi thöï töï [1] ñeå suy nieäm hay chieâm nieäm, phaûi keå caùch trung thöïc söû tích [2] cuûa baøi chieâm nieäm hay suy nieäm ñoù, chæ trình baøy caùc ñieåm vôùi moät giaûi thích vaén taét hoaëc sô löôïc ; bôûi vì ngöôøi chieâm nieäm, [khi] hoï naém baét ñöôïc neàn taûng xaùc thöïc cuûa söû tích, [khi] hoï töï mình suy nghó [3] vaø lyù luaän, vaø tìm ra ñöôïc ñieàu gì ñoù giaûi thích vaø laøm caûm nghieäm söû tích ñoù hôn chuùt ít thì, hoaëc nhôø lyù luaän rieâng cuûa hoï, hoaëc vì trí hieåu cuûa hoï ñöôïc soi saùng tôùi möùc ñoä naøo bôûi söùc maïnh [4] cuûaThieân Chuùa, hoï tìm thaáy yù vò vaø keát quaû thieâng lieâng hôn laø neáu ngöôøi cho caùc baøi taäp giaûi thích vaø quaûng dieãn nhieàu veà yù nghóa cuûa söû tích ; bôûi vì khoâng phaûi vieäc bieát nhieàu laøm cho linh hoàn ñöôïc no neâ vaø thoûa maõn, nhöng laø vieäc, ôû beân trong, caûm nghieäm vaø thöôûng thöùc caùc söï vieäc. 3 Chuù daãn thöù ba. Vì trong heát caùc baøi taäp thieâng lieâng sau ñaây chuùng ta duøng nhöõng haønh vi cuûa trí hieåu khi suy nghó vaø loøng muoán [5] khi yeâu thích, neân chuùng ta haõy chuù yù raèng trong nhöõng haønh vi cuûa loøng muoán, khi chuùng ta, baèng mieäng löôõi hay baèng taâm trí, thöa göûi vôùi Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta hoaëc vôùi caùc thaùnh cuûa Ngaøi thì, veà phía chuùng ta, phaûi coù söï cung kính nhieàu hôn laø khi chuùng ta duøng trí hieåu ñeå hieåu bieát. 4 Chuù daãn thöù boán. Maëc duø nhöõng baøi taäp sau ñaây ñöôïc laøm trong boán tuaàn ñeå töông öùng vôùi boán phaàn trong ñoù caùc baøi taäp ñöôïc chia ra ; ñoù laø ôû tuaàn thöù nhaát, suy xeùt vaø chieâm nieäm veà caùc toäi, tuaàn thöù hai laø cuoäc ñôøi Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta cho ñeán heát ngaøy Röôùc laù, tuaàn thöù ba laø cuoäc Tuaãn naïn cuûa Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta, tuaàn thöù boán laø söï soáng laïi vaø leân trôøi, theâm ba caùch caàu nguyeän ; tuy nhieân, nhö theá khoâng coù nghóa laø moãi tuaàn phaûi nhaát thieát goàm baûy hay taùm ngaøy, vì coù theå xaûy ra laø trong tuaàn thöù nhaát coù nhöõng ngöôøi chaäm hôn trong vieäc tìm thaáy ñieàu maø hoï tìm kieám, töùc loøng thoáng hoái, söï ñau ñôùn, nöôùc maét vì nhöõng toäi cuûa mình ; cuõng vaäy, coù nhöõng ngöôøi nhanh hôn nhöõng ngöôøi khaùc, vaø bò lay ñoäng hay thöû thaùch hôn bôûi caùc thaàn khaùc nhau, neân coù khi caàn phaûi ruùt ngaén tuaàn ñoù, vaø coù khi keùo daøi, vaø [cuõng laøm] nhö theá trong taát caû caùc tuaàn khaùc tieáp theo, tìm nhöõng söï hôïp vôùi ñeà taøi ñöôïc ñeà ra; nhöng caùc baøi taäp haõy ñöôïc laøm xong trong [thôøi gian] hôn keùm ba möôi ngaøy. 5 Chuù daãn thöù naêm. Coù ích lôïi nhieàu cho ngöôøi nhaän caùc baøi taäp vieäc hoï ñi vaøo nhöõng baøi taäp ñoù vôùi loøng quaûng ñaïi vaø söï haøo hieäp to lôùn ñoái vôùi Ñaáng Taïo hoùa vaø Chuùa cuûa mình, baèng caùch daâng choNgaøi [6] taát caû söï muoán vaø söï töï do cuûa mình ñeå [Ngaøi laø] Thieân Chuùa uy linh [7] söû duïng con ngöôøi mình cuõng nhö moïi söï mình coù, theo nhö [8] yù muoán raát thaùnh cuûa Ngaøi. 6 Chuù daãn thöù saùu. Ngöôøi cho caùc baøi taäp, khi nhaän thaáy nôi ngöôøi taäp luyeän khoâng xaûy ra chuyeån ñoäng thieâng lieâng naøo trong taâm hoàn hoï, chaúng haïn nhö nhöõng söï yeân uûi hay nhöõng söï saàu khoå, hoï cuõng khoâng bò lay ñoäng bôûi caùc thaàn khaùc nhau, thì phaûi hoûi hoï nhieàu veà nhöõng baøi taäp xem hoï coù laøm theo nhöõng giôø ñaõ ñònh khoâng vaø laøm theá naøo ; cuõng theá veà caùc ñieàu boå di, [hoûi] xem hoï coù laøm caån thaän khoâng, hoûi rieâng veà töøng ñieàu moät. Söï yeân uûi vaø söï saàu khoå ñöôïc ñeà caäp ôû soá 316-317, caùc ñieàu boå di ôû soá 73-90 [9] . 7 Chuù daãn thöù baûy. Ngöôøi cho caùc baøi taäp, neáu thaáy ngöôøi nhaän caùc baøi taäp bò saàu khoå hay bò caùm doã, thì ñöøng toû ra cöùng coûi vaø gay gaét vôùi hoï, nhung hieàn laønh vaø dòu daøng, cho hoï loøng can ñaûm vaø söùc maïnh trong töông lai, vaø vaïch ra cho hoï nhöõng möu moâ cuûa keû thuø cuûa baûn tính nhaân loaïi [10] , vaø giuùp hoï doïn mình vaø chuaån bò ñoùn nhaän söï yeân uûi seõ ñeán. 8 Chuù daãn thöù taùm. Ngöôøi cho caùc baøi taäp, tuøy theo nhu caàu maø hoï nhaän thaáy nôi ngöôøi nhaän caùc baøi taäp, nhaân nhöõng saàu khoå vaø nhöõng möu moâ cuûa keû thuø, vaø caû nhöõng yeân uûi nöõa, hoï coù theå noùi cho ngöôøi ñoù veà nhöõng qui taéc cuûa tuaàn thöù nhaát vaø thöù hai laø nhöõng qui taéc ñeå bieát caùc thaàn khaùc nhau (soá 313-327 ; 328-336) [11] . 9 Chuù daãn thöù chín. Phaûi chuù yù, khi ngöôøi taäp luyeän ñang ôû trong nhöõng baøi taäp cuûa tuaàn thöù nhaát, neáu hoï laø ngöôøi khoâng thaønh thaïo trong nhöõng vieäc thieâng lieâng, vaø neáu hoï bò caùm doã caùch thoâ loã vaø khoâng uùp môû, chaúng haïn nhö [söï caùm doã] baøy ra cho hoï thaáy nhöõng caûn trôû ñoái vôùi söï tieán leân trong vieäc phuïng söï Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta, nhö nhöõng cöïc nhoïc, söï xaáu hoå vaø sôï haõi do danh giaù theá gian [gaây ra], v.v., thì ngöôøi cho caùc baøi taäp ñöøng noùi vôùi hoï nhöõng qui taéc veà caùc thaàn khaùc nhau cuûa tuaàn thöù hai ; bôûi leõ nhöõng qui taéc cuûa tuaàn thöù nhaát seõ laøm ích cho hoï bao nhieâu, thì nhöõng qui taéc cuûa tuaàn thöù hai [12] seõ laøm haïi hoï baáy nhieâu, vì ñaây laø vaán ñeà quaù teá nhò vaø quaù cao sieâu hoï khoâng hieåu noåi.b 10 Chuù daãn thöù möôøi. Khi ngöôøi cho caùc baøi taäp nhaän thaáy ngöôøi nhaän caùc baøi taäp bò taán coâng vaø bò caùm doã döôùi daùng veû söï thieän, thì ñoù chính laø luùc neân noùi cho hoï veà nhöõng qui taéc cuûa tuaàn thöù hai ñaõ nhaéc tôùi. Vì thöôøng keû thuø cuûa baûn tính nhaân loaïi caùm doã nhieàu hôn döôùi daùng veû söï thieän khi ngöôøi ta [ñang] taäp luyeän trong ñôøi soáng giaùc ngoä laø ñôøi soáng töông öùng vôùi nhöõng baøi taäp cuûa tuaàn thöù hai, vaø noù khoâng caùm doã nhieàu nhö vaäy trong ñôøi soáng taåy luyeän [13] laø ñøôøi soáng töông öùng vôùi nhöõng baøi taäp cuûa tuaàn thöù nhaát. 11 Chuù daãn thöù möôøi moät. Coù ích lôïi nhieàu cho ngöôøi nhaän caùc baøi taäp trong tuaàn thöù nhaát söï kieän hoï khoâng bieát gì veà ñieàu hoï phaûi laøm trong tuaàn thöù hai ; nhöng hoï haõy laøm nhöõng vieäc thuoäc tuaàn thöù nhaát ñeå ñaït ñieàu hoï tìm kieám, laøm nhö theå laø ôû trong tuaàn thöù hai hoï khoâng hy voïng tìm ñöôïc ñieàu gì toát caû [14] . 12 Chuù daãn thöù möôøi hai. Ñoái vôùi ngöôøi nhaän caùc baøi taäp, ngöôøi cho caùc baøi taäp phaûi nhaéc baûo hoï nhieàu raèng vì hoï phaûi ôû moät giôø trong moãi baøi taäp hay chieâm nieäm trong soá naêm baøi seõ ñöôïc laøm moãi ngaøy, neân hoï haõy luoân luoân coá gaéng [theá naøo] ñeå taâm hoàn hoï ñöôïc thoûa maõn vôùi yù töôûng laø hoï ñaõ ôû troïn moät giôø trong baøi taäp, vaø theâm [giôø] hôn laø bôùt ñi. Bôûi vì keû thuø quen tìm caùch laøm cho ruùt vaén laïi giôø chieâm nieäm, suy nieäm hay caàu nguyeän. 13 Chuù daãn thöù möôøi ba. Cuõng theá, phaûi chuù yù raèng cuõng nhö, trong luùc ñöôïc yeân uûi, chieâm nieäm troïn moät giôø laø vieäc deã vaø nheï nhaøng thì, trong luùc saàu khoå, chieâm nieäm cho heát moät giôø laø vieäc raát khoù. Vì theá ñeå choáng laïi söï saàu khoå vaø ñeå thaéng caùc caùm doã, ngöôøi taäp luyeän phaûi luoân luoân ôû laâu hôn troïn moät giôø moät chuùt ñeå taäp quen khoâng nhöõng choáng cöï ñòch thuû maø coøn quaät ngaõ noù. 14 Chuù daãn thöù möôøi boán. Ngöôøi cho caùc baøi taäp, neáu thaáy ngöôøi nhaän caùc baøi taäp ñöôïc yeân uûi vaø soát saéng nhieàu, thì phaûi nhaéc tröôùc cho hoï laø ñöøng coù lôøi höùa hay lôøi theà naøo thieáu suy xeùt vaø voäi vaøng ; vaø caøng bieát hoï coù tính noâng noåi thì caøng phaûi nhaéc tröôùc vaø khuyeân baûo hoï. Bôûi vì maëc duø coù theå, moät caùch chính ñaùng, thuùc giuïc ngöôøi naøy hay ngöôøi noï choïn ñôøi soáng tu haønh ôû ñoù ngöôøi ta coù yù thöïc hieän tu nguyeän phuïc tuøng, thanh baàn vaø khieát tònh ; vaø maëc duø vieäc laønh laøm vì lôøi theä nguyeän [15] thì ñaùng khen thöôûng hôn laø khoâng coù lôøi theä nguyeän, phaûi chuù yù nhieàu ñeán ñòa vò vaø khaû naêng [16] rieâng cuûa hoï vaø [chuù yù nhieàu] xem hoï coù theå gaëp söï giuùp ñôõ hay caûn trôû naøo khoâng trong vieäc thöïc hieän ñieàu hoï muoán höùa. 15 Chuù daãn thöù möôøi laêm. Ngöôøi cho caùc baøi taäp khoâng ñöôïc thuùc ñaåy ngöôøi nhaän caùc baøi taäp choïn söï thanh baàn hay lôøi höùa [thanh baàn] hôn laø choïn nhöõng ñieàu ngöôïc laïi, cuõng khoâng [ñöôïc thuùc ñaåy hoï] choïn moät baäc soáng hay loái soáng naøy hôn moät baäc soáng hay loái soáng khaùc. Vì, maëc duø ngoaøi [khoùa laøm] caùc baøi taäp, chuùng ta coù theå laøm haønh vi hôïp phaùp vaø ñaùng khen thöôûng laø thuùc ñaåy taát caû nhöõng ngöôøi xem ra ñuû khaû naêng [17] , ñeå hoï choïn söï tieát duïc, söï trinh khieát, söï tu haønh vaø moïi loái toaøn thieän Phuùc aâm ; nhöng ñang khi laøm nhöõng baøi taäp thieâng lieâng ñoù thì ñieàu thích hôïp hôn vaø ñieàu toát hôn nhieàu laø, trong khi [hoï] tìm yù muoán cuûa Thieân Chuùa, chính Ñaáng Taïo hoùa vaø Chuùa töï thoâng truyeàn cho linh hoàn thaønh tín [18] cuûa Ngaøi, oâm aüm noù, cho noù yeâu meán vaø taùn döông Ngaøi [19] , vaø chuaån bò cho noù ñi vaøo con ñöôøng [trong ñoù] noù coù theå hôn phuïng söï Ngaøi sau naøy. Nhö theá ngöôøi cho caùc baøi taäp ñöøng quay hoaëc nghieâng mình veà beân naøy hay beân kia, nhöng ôû giöõa, gioáng nhö caùi caân [20] , haõy ñeå cho Ñaáng Taïo hoaù haønh ñoäng tröïc tieáp vôùi vaät thuï taïo vaø vaät thuï taïo vôùi Ñaáng Taïo hoaù vaø Chuùa cuûa mình. 16 Chuù daãn thöù möôøi saùu. Ñeå ñöôïc nhö vaäy, nghóa laø ñeå Ñaáng Taïo hoaù vaø Chuùa haønh ñoäng chaéc chaén hôn nôi vaät thuï taïo cuûa Ngaøi, neáu gaëp tröôøng hôïp linh hoàn ñoù ham chuoän [21] vaø nghieâng theo moät caùi gì caùch leäch laïc, thì noù raát neân ñem heát taát caû söùc löïc ra maø chuyeån mình ñeán caùi ngöôïc laïi caùi noù ham chuoäng traùi pheùp [22] ; chaúng haïn nhö neáu noù ham chuoäng vieäc ñi tìm vaø coù ñöôïc moät chöùc vuï hay moät boång loäc khoâng phaûi vì danh döï vaø vinh quang cuûa Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta, cuõng khoâng phaûi vì phaàn roãi [23] thieâng lieâng cuûa caùc linh hoàn, nhöng vì nhöõng lôøi laõi rieâng vaø nhöõng lôïi loäc theá tuïc cuûa noù,thì noù phaûi ham chuoäng caùi ngöôïc laïi baèng caùch chuyeân caàn [24] caàu nguyeän vaø laøm caùc vieäc thieâng lieâng khaùc, vaø khaån caàu Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta [ban] caùi ngöôïc laïi, nghóa laø noù khoâng muoán chöùc vuï hay boång loäc aáy hoaëc baát cöù söï gì khaùc, tröø phi Thieân Chuùa uy linh, trong khi chænh ñoán nhöõng öôùc voïng cuûa noù, Ngaøi thay ñoåi söï öa thích ñaàu tieân cuûa noù ; nhö theá lyù do ñeå öôùc ao hoaëc ñeå sôû höõu caùi naøy hay caùi kia chæ laø söï phuïng söï Thieân Chuùa uy linh, danh döï vaø vinh quang cuûa Ngaøi. 17Chuù daãn thöù möôøi baûy. Raát höõu ích vieäc ngöôøi cho caùc baøi taäp, [tuy] khoâng muoán hoûi cuõng khoâng muoán bieát nhöõng tö töôûng rieâng vaø nhöõng toäi cuûa ngöôøi nhaän caùc baøi taäp, nhöng ñöôïc thoâng baùo chính xaùc veà nhöõng lay ñoäng vaø nhöõng yù töôûng maø caùc thaàn khaùc nhau ñöa ñeán cho hoï ; vì tuøy nhö ích lôïi laø lôùn hôn hay nhoû hôn maø coù theå cho hoï moät soá baøi taäp thieâng lieâng thích hôïp vaø ñuùng theo nhu caàu cuûa linh hoàn ñoù [ñang] bò lay ñoäng nhö theá [25] . 18 Chuù daãn thöù möôøi taùm. Haõy tuøy theo khaû naêng [26] cuûa ngöôøi muoán nhaän caùc baøi taäp, nghóa laø tuøy theo tuoåi, kieán thöùc hoaëc trí thoâng minh maø thích nghi nhöõng baøi taäp ñoù ; vì theá ñöøng cho ngöôøi keùm trí hoaëc thieáu söùc khoeû nhöõng ñieàu hoï khoâng theå chòu ñöôïc maø khoâng meät moûi vaø [laø nhöõng ñieàu] khoâng coù theå mang laïi ích lôïi cho ho [27] ï. Cuõng vaäy, phaûi tuøy theo moãi ngöôøi muoán saün loøng [tôùi ñaâu] maø cho hoï ñeå hoï coù theå töï giuùp mình hôn vaø ñöôïc ích lôïi hôn. Bôûi ñaáy ñoái vôùi moät ngöôøi muoán töï giuùp mình ñeå hoïc hoûi vaø ñeå ñaït tôùi laøm thoûa maõn linh hoàn mình ôû möùc ñoä naøo ñoù, coù theå cho hoï vieäc xeùt mình rieâng (soá 24-31) vaø roài söï xeùt mình chung (soá 32-43); ñoàng thôøi [cho hoï] trong nöûa giôø vaøo buoåi saùng, caùch thöùc caàu nguyeän veà [ñeà taøi laø] caùc giôùi luaät [28] , caùc toäi troïng [29] ,v.v. (soá 238) [30] ,laïi cuõng khuyeân hoï xöng toäi taùm ngaøy moät laàn vaø, neáu coù theå, chòu Mình Thaùnh Chuùa [31] möôøi laêm ngaøy moät laàn, vaø neáu hoï thích hôn [32] thì taùm ngaøy moät laàn. Caùch thöùc naøy thích hôïp hôn cho nhöõng ngöôøi keùm trí hôn hoaëc khoâng coù hoïc, caét nghóa cho hoï töøng giôùi luaät moät, vaø cuõng vaäy veà caùc toäi troïng, caùc huaán leänh cuûa Hoäi Thaùnh , nguõ quan vaø caùc vieäc töø thieän. Cuõng theá, neáu ngöôøi cho caùc baøi taäp thaáy ngöôøi nhaän caùc baøi taäp coù theå traïng [33] yeáu ñuoái vaø ít khaû naêng töï nhieân neân khoâng hy voïng coù nhieàu keát quaû nôi hoï, thì ñieàu thích hôïp hôn, laø cho hoï moät soá trong nhöõng baøi taäp nheï ñaõ noùi tôùi, cho ñeán khi hoï xöng toäi ; vaø sau ñoù cho hoï moät vaøi vieäc xeùt mình vaø chöông trình naêng xöng toäi hôn thoùi quen tröôùc kia, ñeå hoï ñöùng vöõng trong caùi hoï ñaõ kieám ñöôïc, khoâng tieán xa hôn [laø ñi] vaøo nhöõng vaán ñeà veà söï löïa choïn vaø nhöõng baøi taäp khaùc ôû ngoaøi tuaàn thöù nhaát ; nhaát laø khi coù theå coù ích lôïi lôùn hôn nôi nhöõng ngöôøi khaùc, trong luùc thieáu giôø ñeå laøm taát caû. 19 Chuù daãn thöù möôøi chín. Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi maéc nhöõng vieäc coâng hay nhöõng vieäc thích ñaùng, hoaëc hoï coù hoïc vaán hoaëc hoï thoâng minh, neáu hoï laáy moät giôø röôõi ñeå taäp luyeän, thì noùi vôùi hoï veà con ngöôøi ñöôïc döïng neân ñeå laøm gì, laïi cuõng coù theå cho hoï, trong nöûa giôø, vieäc xeùt mình rieâng vaø tieáp theo laø vieäc xeùt mình chung vaø caùch thöùc xöng toäi vaø chòu Mình Thaùnh [34] , ba ngaøy, moãi buoåi saùng trong moät giôø hoï seõ suy nieäm veà toäi thöù nhaát, thöù hai vaø thöù ba (s.45-53) ; roài ba ngaøy khaùc, cuõng vaøo giôø ñoù, suy nieäm veà chuoãi caùc toäi (s.55-61) ; roài ba ngaøy khaùc, cuõng vaøo giôø ñoù, hoï haõy laøm [baøi suy nieäm] veà nhöõng hình phaït töông öùng vôùi caùc toäi (s.65-71) ; trong caû ba baøi suy nieäm, cho hoï möôøi ñieàu boå di (s.73-90) [35] ; veà caùc maàu nhieäm [36] cuûa Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta, thì theo thöù töï nhö ñöôïc trình baøy sau vaø daøi trong cuõng nhöõng baøi taäp ñoù. 20 Chuù thích thöù hai möôi. Ñoái vôùi moät ngöôøi roãi raõi hôn vaø öôùc ao ñöôïc ích lôïi [37] bao nhieâu coù theå, thì haõy cho hoï heát caùc baøi taäp thieâng lieâng theo chính thöù töï maø chuùng ñöôïc trình baøy ; trong nhöõng baøi taäp ñoù, thöôøng [38] ngöôøi aáy caøng traùnh xa heát caùc baïn höõu vaø ngöôøi quen bieát vaø moïi söï lo laéng theá gian, thì hoï caøng ñöôïc ích lôïi hôn ; chaúng haïn boû nhaø, nôi hoï ñaõ cö truù, vaø laáy moät nhaø hay moät phoøng khaùc ñeå hoï ôû ñoù kín ñaùo bao nhieâu coù theå ; theá naøo ñeå hoï coù theå moãi ngaøy ñi döï thaùnh leã vaø kinh [phuïng vuï] ban chieàu, khoâng phaûi sôï [coù] nhöõng ngöôøi quen bieát laøm ngaên trôû. Do söï traùnh xa naøy maø coù ba ích lôïi chính trong soá nhieàu ích lôïi khaùc : ích lôïi thöù nhaát laø keû traùnh xa nhieàu baïn höõu vaø nhieàu ngöôøi quen bieát vaø, cuõng theá, traùnh xa nhieàu coâng vieäc khoâng ñöôïc quy [39] ñuùng vaøo vieäc phuïng söï vaø taùn döông Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta, thì hoï ñöôïc coâng phuùc khoâng ít tröôùc maët Thieân Chuùa uy linh ; ích lôïi thöù hai, hoï traùnh xa nhö theá, do hoï khoâng coù trí khoân bò phaân chia ra nhieàu ñieàu, [nhöng] do hoï ñaët taát caû chuù yù vaøo moät ñieàu duy nhaát, ñoù laø phuïng söï Ñaáng Taïo hoùa cuûa mình vaø tìm ích lôïi cho chính linh hoàn mình, neân hoï söû duïng nhöõng taøi naêng [40] töï nhieân cuûa hoï caùch töï do hôn ñeå chaêm chæ tìm kieám ñieàu hoïmong öôùc bieát bao ; ích lôïi thöù ba, linh hoàn chuùng ta caøng ôû moät mình vaø caùch bieät thì noù caøng trôû neân thích hôïp hôn ñeå ñeán gaàn vaø keát hôïp vôùi [41] Ñaáng Taïo hoùa vaø 10 Chuùa cuûa mình ; vaø noù caøng keát hôïp vôùi Ngaøi thì noù caøng töï chuaån bò saün ñeå lónh nhaän caùc aân suûng vaø quaø taëng töø nôi loøng toát thaàn linh toái cao cuûa Ngaøi.
[1] ÔÛ ñaây caùch thöùc (modo) hieåu laø caùch thöùc suy nieäm hay chieâm nieäm ; caùch thöùc naøy duøng ñeán caùc taøi naêng taâm lyù nhö trí nhôù, trí hieåu, v.v. Thöù töï hieåu laø caùi thöù töï theo ñoù caùc taøi naêng taâm lyù (hoaëc caùc haønh vi cuûa nguõ quan) ñöôïc duøng ñeán trong vieäc suy nieäm hay chieâm nieäm (xem Roothaan, tr. 12, chuù thích 7). [2] Töø historia (historia, histoire) coù nghóa laø lòch söû, caâu truyeän. ÔÛ caùc baøi chieâm nieäm Phuùc aâm baét ñaàu töø Tuaàn hai, maøo ñaàu thöù nhaát noùi ñeán söû tích, vaø söû tích ôû ñoù hieåu laø töôøng thuaät veà cuoäc ñôøi Chuùa Gieâsu ñöôïc duøng laøm ñeà taøi chieâm nieäm, ví duï töôøng thuaät veà Giaùng sinh, veà cuoäc Tuaãn naïn cuûa Chuùa (xem s. 102,1, v.v.). [3] Töø discurrir coù nghóa laø “suy nghó, suy tö veà moät ñieàu, noùi chuyeän veà ñieàu ñoù” (reflexionar, pensar acerca de una cosa, platicar de ella. Real Academia. Xem Dalmases, tr. 194). [4] Töø virtud ôû ñaây vaø ôû soá 363, 5 hieåu laø söùc maïnh (fuerza, vigor o valor. Xem Dalmases, tr. 206-207). Roothaan dòch laø virtus (divina), söùc maïnh ; Giuliani dòch laø graâce, aân suûng ; Mullan dòch laø power (Divine power), söùc maïnh, quyeàn löïc. Baûn phoå thoâng boû yù nieäm söùc maïnh, vaø dòch : ñöôïc Thieân Chuùa soi saùng trí khoân (ex divina mentis illustratione). [5] Xem s. 45, chuù thích a [6] Ofreciendole (daâng cho Ngaøi), thaùnh I-nhaõ duøng töø naøy thay cho dejandole (ñeå laïi cho Ngaøi) bò gaïch boû. [7] Su divina majestad. Töø majestad coù nghóa laø söï uy nghi hay veû oai veä ; noù quen ñöôïc duøng ñeå chæ vua (theo R.Academia. Xem Dalmases, tr. 199). Trong saùch Linh thao noù thöôøng coù tính töø divina (thuoäc veà thaàn linh, thuoäc veà Thieân Chuùa) ñaët tröôùc ñeå chæ Thieân Chuùa, vaø seõ tuøy tröôøng hôïp ñöôïc dòch sang tieáng Vieät laø Thieân Chuùa uy linh hoaëc Chuùa uy linh. [8] Se sirva conforme (söû duïng theo nhö), thaùnh I-nhaõ duøng maáy töø naøy thay cho ordene (boá trí) bò gaïch boû. Baûn P : ñeå Ngaøi saép ñaët (disponat). [9] Thay vì noùi ñeán söï yeân uûi v.v., dsc : noùi ñeán söï yeân uûi vaø söï saàu khoå ôû tôø 53, caùc ñieàu boå di ôû tôø 14. [10] ÔÛ baøi Hai laù côø hieäu, keû thuø cuûa baûn tính nhaân loaïi coù teân goïi laø Luxiphe, haén ñoái ñaàu vôùi Ñöùc Kitoâ (s. 136). [11] Dsc : tôø 53 vaø 56. [12] xem s. 328-336. [13] Ñôøi soáng giaùc ngoä hoaëc minh ñaïo : vida iluminativa ; ñôøi soáng taåy luyeän : vida purgativa. Ñaây laø laàn duy nhaát saùch Linh thao aùm chæ ñeà taøi coå ñieån veà “ba con ñöôøng” (hoaëc ba chaëng ñöôøng) maø saùch Linh thao goïi laø nhöõng “ñôøi soáng”. Theo thöù töï töø döôùi leân, ba con ñöôøng naøy laø con ñöôøng taåy luyeän hay luyeän ñaïo, con ñöôøng giaùc ngoä hay minh ñaïo, con ñöôøng keát hieäp hay hieäp ñaïo. Saùch Linh thao khoâng nhaéc gì ñeán con ñöôøng thöù ba. - Baûn Thuû buùt goïi laø ñôøi soáng (taåy luyeän) ; baûn P goïi laø con ñöôøng ; baûn Phoå thoâng duøng caû hai : ñôøi soáng cuûa con ñöôøng (taåy luyeän). [14] Moät chuù thích khaù gioáng vôùi chuù daãn treân ñaây vaø aùp duïng cho caùc tuaàn khaùc, seõ ñöôïc ñeà caäp ôû s.127. [15] Hoaëc lôøi khaán, ñoan nguyeän (voto). [16] Condicion y subyecto, ñòa vò vaø khaû naêng. Veà töø condicion, töø naøy coù nghóa laø ñòa vò, tính khí, tính töï nhieân, tình traïng, vì theá coù theå, thay vì ñòa vò, dòch laø caûnh huoáng, tính khí. Roothaan dòch laø conditio vaø hieåu laø ñòa vò xaõ hoäi vaø taát caû nhöõng caùi gì thuoäc veà maët ngoaøi cuûa con ngöôøi, ví duï laø cha, laø quan å toøa, giaøu ngheøo, v.v. Giuliani hieåu laø tính khí, caracteøre. Mullan hieåu laø caùc caûnh huoáng : circumstances. Veà töø subyecto, Roothaan dòch laø subjectum (chuû theå) vaø hieåu laø toaøn theà nhöõng gì thuoäc baûn tính phoå quaùt cuûa con ngöôøi, thuoäc veà khuynh höôùng theå xaùc hay tinh thaàn (x. Thesaurus, tr. 24-25, chuù thích 20). Giuliani hieåu laø theå traïng: constitution de la personne. Mullan hieåu laø nhöõng tính chaát con ngöôøi : personal qualities. - Theo Dalmases (soá 14, chuù thích c, tr.48), subyecto coù nghóa töông ñöông vôùi capacidad, khaû naêng. Toâi choïn nghóa naøy ; vaø töø subyecto hieåu theo nghóa naøy coøn gaëp laïi ôû soá tieáp theo, töùc soá 15,2 ôû ñoù Roothaan dòch laø idoneitas, naêng löïc, khaû naêng (thay vì subjectum) ; Giuliani : aptitudes (thay vì constitution) ; Mullan: (is) fit to. [17] Que probabiliter tengan subyecto. Baûn P dòch : Xem ra coù leõ coù ñuû khaû naêng laøm ñieàu ñoù (ad id idonel probabiliter videntur). Baûn phoå thoâng cuõng dòch töông töï : Probabile sit fore idoneos. - Veà töø subyecto, xem s.14, chuù thích b. [18] Devota coù nghóa laø thaønh tín, suøng ñaïo, taän taâm, nhieät thaønh. Coù theå tuyø yù choïn moät trong nhöõng nghóa naøy. Roothaan duøng töø devota ; Giuliani : fideøle ; Mullan : devout. [19] Dsc : Oâm aüm noù vaøo trong tình yeâu vaø söï taùn döông Ngaøi (abrazandola en su amor y alabanza). Caâu dòch treân kia döïa vaøo baûn P vaø baûn Phoå thoâng. Baûn P : eam acceptando ad suum amorem et laudem, nhaän cho noù ñöôïc yeâu meán vaø taùn döông Ngaøi. Baûn Phoå thoâng : eamque amplexans, ad sui amorem, laudem et servitium disponat, vaø oâm aüm noù, thuùc ñaåy noù yeâu meán, taùn döông vaø phuïng söï Ngaøi. [20] En medio, como un peso : ôû giöõa, nhö moät caùi caân. ÔÛ muïc veà söï löïa choïn coù caâu : como en medio de un peso, nhö ôû ñieåm giöõa cuûa moät caùi caân (s.173,3). Baûn P : nhöng ñöùng ôû theá thaêng baèng (sed in aequilibrio consistens). Baûn Phoå thoâng cuõng dòch töông töï : phaûi ñöùng ôû theá thaêng baèng naøo ñoù (standum est in quodam aequilibrio). [21] Afectada, bôûi ñoäng töø afectar. Dalmases ghi giaûi thích veà ñoäng töø afectar(se) theo töø ñieån Real Academia : apetecer una cosa con ansia o ahinco (Dalmases, tr.189), töùc theøm å muoán caùi gì moät caùch noân noùng vaø maõnh lieät. ÔÛ ñaây vaø ôû nhieàu choã khaùc dòch laø ham chuoäng, ham. [22] Dsc : moät caùch xaáu (mal), - YÙ nieäm haønh ñoäng ngöôïc laïi (agere contra) : xem s.97,2 ; vaø xem theâm : 13,2 ; 325,5 ; 350,1 ; 351,3. [23] Salud. Töø naøy coù nghóa hoaëc söùc khoeû (söï khoeû maïnh) hoaëc söï roãi linh hoàn (phaàn roãi, söï cöùu roãi, söï cöùu ñoä). Trong baûn Thuû buùt chæ coù moät laàn chaéc chaén salud hieåu laø söùc khoeû : s. 23,6 (khoâng muoán söùc khoeû hôn beänh taät). Trong taát caû nhöõng tröôøng hôïp khaùc toâi dòch theo nghóa thöù hai : söï roãi linh hoàn. Cuõng trong taát caû nhöõng tröôøng hôïp naøy, Roothaan dòch laø salus ; Giuliani dòch laø salut ; Mullan dòch laø salvation, chæ tröø ôû soá l6,3 ñaây Mullan dòch laø well-being (haïnh phuùc, söï an toaøn). Trong baûn tieáng Phaùp (naêm l986) Gueydan dòch laø le bien (lôïi ích, haïnh phuùc) ôû soá 16,3 ; 316,4 vaø 367,3 ; nhöng trong baûn dòch naêm 1991 maø Giuliani vaø Gueydan laø ñoàng dòch giaû, taát caû ba tröôøng hôïp vöøa noùi ñeàu ñöôïc söûa laïi laø salut (söï roãi linh hoàn) thay vì le bien (lôïi ích, haïnh phuùc). Cuõng neân theâm raèng trong caû ba tröôøng hôïp vöøa noùi, baûn Phoå thoâng hieåu laø söï roãi linh hoàn : communis animarum salutis causa (s.16,3) : ad studium salutis (s. 316,4) ; et alia subsidia salutis (s.367,3). [24] Hoaëc kieân trì (instando). Baûn Phoå thoâng : baèng nhöõng kinh nguyeän chuyeân caàn (per assiduas orationes). Roothaan : instando in orationibus ; Giuliani : insistant davantage dans ses prieøres ; Mullan : being instant in prayers. [25] Chuù daãn naøy gôïi yù coù söï phaân bieät giöõa chöùc vuï cuûa linh muïc giaûi toäi vaø ngöôøi höôùng daãn vieäc linh thao. Cuõng neân tröng laïi caâu naøy trong moät ghi chuù cuûa thaùnh I-nhaõ : “Ñieàu toát hôn, neáu coù theå, laø vò giaûi toäi laø moät vò khaùc chöù khoâng phaûi ngöôøi cho caùc baøi taäp” (Texte autographe, trang 229). [26] Disposicion coù nhieàu nghóa : khuynh höôùng, baåm chaát, tính khí, söï boá trí, v.v. ; rieâng ôû ñaây baûn vaên xaùc ñònh noäi dung cuûa töø ñoù, vaø ñoù laø tuoåi, kieán thöùc, trí thoâng minh. ÔÛ soá naøy vaø caùc soá 72,2; 205; 213,3; 335,4, Roothaan dòch laø dispositio; Mullan dòch laø disposition; Giuliani dòch theo thöù töï : å capaciteùs, constitution, forces, capaciteùs, disposition. Treân kia toâi dòch laø khaû naêng (nhö Giuliani ñaõ dòch). Baûn Phoå thoâng dòch laø habitudo, vaø neáu döïa vaøo baûn naøy thì coù theå dòch laø tình traïng (hoaøn caûnh). [27] Dsc : hoï khoâng coù theå ñöôïc ích lôïi bôûi chuùng. [28] Hoaëc : caùc ñieàu raên (töùc möôøi ñieàu raên cuûa Thieân Chuùa). [29] Xöa trong Giaùo hoäi coù söï phaân bieät giöõa toäi troïng (toäi cheát) vaø nhöõng toäi goïi laø toäi “ñaàu moái” hay chuû choát (pecado capital). Nhöõng toâïi ñaàu moái hieåu laø nhöõng neát xaáu chính ñöa ngöôøi ta tôùi phaïm toäi ; vaø nhöõng neát xaáu naøy chuùng ta quen goïi laø “baûy moái toäi ñaàu” (kieâu ngaïo, haø tieän, v.v.). Ngay thôøi thaùnh Giaùo hoaøng Greâgoârioâ Caû (540-604), caùc nhaø thaàn hoïc ñaõ goïi baûy moái toäi ñaàu laø nhöõng toäi chuû choát. Daàn daàn ngöôøi ta laãn loän toäi troïng vôùi toäi ñaàu moái, vaø goïi chung laø toäi troïng, ñoàng thôøi khoâng noùi ñeán toäi ñaàu moái nöõa. Trong saùch Linh thao, ôû soá 18 naøy hieåu laø caùc toäi ñaàu moái hoaëc chuû choát nhö vöøa giaûi thích ; vaø cuõng hieåu nhö vaäy ôû nhöõng soá 57 ; 238,2 ; 244-245. [30] Maáy soá ñeå trong ngoaëc treân kia, chính ra, trong baûn Thuû å buùt, theo thöù töï laø tôø 6, tôø 7, tôø 38. [31] Dsc : chòu bí tích. [32] Y si se afecta mejor de ocho en ocho. Vì khoâng coù daáu phaûy sau töø afecta, neân coù theå dòch nhö treân hoaëc dòch caùch khaùc : vaø toát hôn thì taùm ngaøy moät laàn neáu hoï thích. Baûn P dòch theo kieåu treân kia, baûn Phoå thoâng dòch theo kieåu sau. [33] Poco subyecto. Roothaan dòch laø exigui subjecti ; Giuliani : faible constitution ; Mullan : little ability. [34] Dsc : nhaän bí tích. [35] Maáy soá trong ngoaëc ñôn treân kia, chính ra, trong baûn Thuû buùt, theo thöù töï, laø tôø 10, tôø 12, tôø 13, tôø 14. [36] Caùc maàu nhieäm (misteros) ôû ñaây chæ nhöõng caûnh xaûy ra trong cuoäc ñôøi Chuùa, vaø moãi caûnh nhö vaäy ñöôïc duøng laøm ñeà taøi chieâm nieäm (xem s.261, chuù thích a). [37] Aprovechar coù nghóa laø ñöôïc ích lôïi, tieán boä. Baûn Phoå thoâng hieåu theo nghóa thöù nhaát : vaø öôùc ao tìm ñöôïc hoa traùi thieâng lieâng (et fructum consequi spiritualem optat). [38] Por via ordenada. Baûn P : ñöôøng loái thoâng thöôøng (via ordinaria). Baûn Phoå thoâng : theo nhö ñieàu quen xaûy ra hôn (secundum successum communiorem). Roothaan, Giuliani vaø Mullan ñeàu dòch laø thoâng thöôøng (via ordinaria, en geùneùral, ordinarily). [39] Dsc : saép ñaët (cho coù thöù töï), boá trí (ordenados). Trong baûn Thuû buùt do Gueydan giôùi thieäu, khoâng coù daáu phaåy sau töø ordenados. Baûn phoå thoâng cuõng dòch töông töï nhö treân : nhöõng coâng vieäc keùm quy thaúng vaøo vieäc toân thôø Thieân Chuùa (negotiis minus recte ordenatis ad Dei cultum). [40] Thay vì taøi naêng (potenclas), baûn phoå thoâng dòch laø söùc löïc (utitur naturae viribus). [41] Dsc : ñi tôùi, ñaït tôùi (llegarse). Roothaan vaø Mullan dòch saùt chöõ (attingere ; to reach) ; Giuliani dòch nhö ôû treân kia (s’unir).
|
